Saturday, April 21, 2018

ಉಮೇಶ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿ.......‘ಭಿನ್ನ’



ಕಾದಂಬರಿ ಎನ್ನುವ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರವು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಒಂದು ಶತಮಾನವೇ ದಾಟಿ ಹೋಗಿರಬಹುದು. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಅನುವಾದದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ ಸಾಹಿತ್ಯವು, ಆಬಳಿಕ ಕೌಟಂಬಿಕ ಹಾಗು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ನೀಡಿತು. ಅನೇಕ ಓದುಗರು ಭಾವಿಸುವಂತೆ, ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ನವ್ಯ ಕಾದಂಬರಿ ಎಂದು ಶಾಂತಿನಾಥ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಬರೆದಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಅದರಂತೆ, ತ್ರಿವೇಣಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಸ್ತ್ರೀಪ್ರಧಾನ ಹಾಗು ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಬಹುದು. ಮತ್ತೋರ್ವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಾದ ಬಸವರಾಜ ಕಟ್ಟೀಮನಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ thematic ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶಕರ ಕಣ್ತಪ್ಪಿನಿಂದಲೋ, ಉದಾಸೀನತೆಯಿಂದಲೋ ಕಟ್ಟೀಮನಿಯವರಿಗೆ ಲ್ಲಬೇಕಾದ ಗೌರವವು ಅವರಿಗೆ ದೊರೆತಿಲ್ಲ.

ಸಲಿಂಗಕಾಮದ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ, ಉಮೇಶ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಬರೆದ ಕಿರುಕಾದಂಬರಿಭಿನ್ನವು ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ, ಆಧುನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಕಾದಂಬರಿಯು ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿಯೂ ಇದೆ.  ಅದು ಹೀಗೆ:

ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳ ಮನೋಸ್ಥಿತಿ, ಮನೋವೇದನೆ ಹಾಗು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಚಲನಚಿತ್ರ (ಉದಾ: ಅಲೀಘರ), ಹಾಗು ಕಥೆಗಳು (ಉದಾ: ವಸುಧೇಂದ್ರರ ಕಥೆಗಳು) ಬಂದಿವೆ. ಆದರೆ ಉಮೇಶ ದೇಸಾಯಿಯವರಭಿನ್ನಕಾದಂಬರಿಯು ಮೂಲತಃ ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಿಗಿಂತ ಮೂಲವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. 

ಸಲಿಂಗಕಾಮವು ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಜಭಾವವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಓರ್ವ ಗಂಡಸಿನಲ್ಲಿ ಹೆಣ್-ಭಾವವಾಗಿ ಹಾಗು ಓರ್ವ ಹೆಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷಭಾವವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಈವರೆಗಿನ ಕೃತಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ದೇಸಾಯಿಯವರಭಿನ್ನವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಾಮವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕೌಟಂಬಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸರವು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಲ್ಲದು ಎನ್ನುವ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಮೂರು ತರಹದ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರಬಹುದು:
() ಕೌಟಂಬಿಕ
() ಸಾಮಾಜಿಕ
() ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ

ದೇಸಾಯಿಯವರಭಿನ್ನದಲ್ಲಿ ಮೂರೂ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಿದೆ. ದೇಸಾಯಿಯವರು ಸಲಿಂಗಕಾಮದ ಬಗೆಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಬುದ್ಧ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನೇ ಬರೆಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಕಾದಂಬರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಓದುಗರಿಗೆ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿ ದೊರೆತಿದೆ!

ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ದೇಸಾಯಿಯವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ: ಸುಮತಿ, ರಜನಿ ಹಾಗು ಮೋನಿಕಾ. ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮೂರು ಉಪಪಾತ್ರಗಳಿವೆ: ಸುಗಂಧಿ ಚೌಹಾಣ, ಕಿಟ್ಟಾ ಮಾವುಶಿ ಹಾಗು ನ್ಯಾನ್ಸಿ.

ಕೌಟಂಬಿಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅತೃಪ್ತಕಾಮನೆಯ ಹಿರಿಯಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುವ ಕಿರಿಯ ಹುಡುಗಿಯ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ. ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಅತಿ ಕಾಮುಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಹುಡುಗಿಗೆ ಗಂಡಸರ ಬಗೆಗೆ ಹುಟ್ಟುವ ಅಸಹ್ಯ; ಪುರುಷನಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು; ತನ್ನ ದೇಹಕ್ಕೆ ತಣಿವು ಕೊಡಲು ಅವಳು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಗೆಳತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವುದು ಇವುಗಳ ವರ್ಣನೆಯಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಿಗೆ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಓರ್ವ ಶಾಲಾಬಾಲಕಿಯು  ಪುಂಡ ಹುಡುಗರಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಓರ್ವ ಬಲಿಷ್ಠ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಹುಡುಗಿಯ ನೆರವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅವಳ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿಯಾದರೂ ಬಲಿಯಾಗುವಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶವಿದೆ. ಇದರಂತೆ ಮತ್ತೋರ್ವ ಹುಡುಗಿಯು ಕನ್ಯಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು, ಅಲ್ಲಿಯ ಕೆಲವು ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಿಂದ ಸಲಿಂಗರತಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಗುವ ಚಿತ್ರವಿದೆ.

ಎಲ್ಲ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಚಿತ್ರಣದ ಮೂಲಕ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಲಿಂಗಕಾಮವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ರೂಪಿತವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದುದರಿಂದ ಸಲಿಂಗಕಾಮಭಾವವು  ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಜಭಾವವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವದು ಸರಿಯಾಗಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಫ್ರಾಯ್ಡ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿಅಂಗಸುಖಎನ್ನುವ ಭಾವವೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಯೋಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಸುಖ ಭಾವವು ಪ್ರತಿಲಿಂಗಕಾಮನೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ಆದರೆ ಕೌಟಂಬಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಥವಾ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳಿದ್ದಾಗ, ಇದು ಸಲಿಂಗಕಾಮನೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಲಿಂಗಕಾಮನೆಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಕೊಡುವಂತಹ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳಿವೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಅನುಕೂಲತೆಗಳು ಇದ್ದಂತಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಸಲಿಂಗಕಾಮವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ!

ಭಿನ್ನಕಾದಂಬರಿಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಸ್ಥೂಲ ರೂಪವನ್ನು ಹೇಳಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ, ಕಾದಂಬರಿಯ ಬಗೆಗೆ ಏನೂ ಹೇಳಿದಂತಾಗುವದಿಲ್ಲ. ಕಾದಂಬರಿಯಭಿನ್ನಎನ್ನುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಸಾರ್ಥಕವಾಗಲು ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಬಗೆಗೆ ದೇಸಾಯಿಯವರು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು (’--- ದೇಹ ಮಾತ್ರ ಹುಡುಗನದು, ಒಳಗಿರುವುದು ಹುಡುಗಿಯ ಸ್ವಭಾವ—’) ಬದಿಗಿರಿಸಿ, ದೇಸಾಯಿಯವರು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಕೃತಿಯು ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧವಾಗದೇ, ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ಮೇಲೆ ನೋಡಿದಂತಹ ಎಲ್ಲ ಪಾತ್ರಗಳು, ಭಿನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಯ ನೇಯ್ಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಿನಂತೆ ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಕಾದಂಬರಿಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದು ಸುಮತಿ ಎನ್ನುವ ಮಧ್ಯವಯಸ್ಕಳ ನಿರೂಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ.  ತನ್ನಂತರ ರಜನಿಯ ಸ್ವನಿರೂಪಣೆ. ಆಬಳಿಕ ಮೋನಿಕಾಳ ನಿರೂಪಣೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ರಜನಿಯ ನಿರೂಪಣೆ. ಇದು ಕಾದಂಬರಿಯ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ತಂತ್ರ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಕೃತಕ ಉಪಕರಣ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು. ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕುಗಳು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ, ಹೆಣಿಗೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕಾದಂಬರಿಕಾರನು ತನ್ನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು, ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು, ಕೃತಿಸಹಜವಾದ ಹೆಣಿಗೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಸಾಯರು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಹೆಣಿಗೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕೃತಿಯನ್ನು ಸುಸಂಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೆಣೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲೇ ಬೇಕು.

ಭಿನ್ನಕಾದಂಬರಿಯು ಕೇವಲ ಸಲಿಂಗಕಾಮದ ಕೃತಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ತೆ-ಸೊಸೆಯ ಸಂಬಂಧ, ಕೆಲವು ಗಂಡಂದಿರ ಅತಿಕಾಮುಕತನ, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಕೆ, ಹೆಂಡಂದಿರ ಅಸಹಾಯಕತೆ, ವೈವಾಹಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಹೆಣ್ಣು ಅನುಭವಿಸುವ ಅವಮಾನ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿವೆ. ಒಂದು ಕಾಲದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಬವಣೆಯನ್ನು ಕಿಟ್ಟಾ ಮಾವುಶಿ ಎನ್ನುವ ಪಾತ್ರವು ಕಠೋರ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಿಸುವುದು ಹೀಗೆ: “ಹಿಂಗನ, ಇದು ಹೆಂಗಸಿನ ಜನ್ಮಗಂಡ ಹೇಳಿದ ಅಡಗಿ ಮಾಡಬೇಕು, ಅವಾ ಹೇಳಿಧಂಗ ಕೇಳಬೇಕು, ಅವಗ ಬೇಕಾತು ಅಂದ್ರ ಅವನ ಮುಂದ ಬತ್ತಲಾಗಿ ಕಾಲು ಕಿಸಿದು ತಯಾರಾಗಬೇಕುಪ್ರತಿ ಹೆಂಗಸಿನ ಕರ್ಮ ಇದ ನೋಡು..ಗಂಡಸಿನ ಮುಂದ ಕಾಲು ಕಿಸಿದು ಅವ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಗೊಳ್ಳೋದು_“

ದೇಸಾಯರು ತಮ್ಮ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದ, ತಾವು ಆಳವಾಗಿ ಬಲ್ಲಂತಹ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಯೇ ಕೃತಿಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೃತಿಯ ಬಹುಭಾಗವು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಧಾರವಾಡ, ಹಾಗು ಮುಂಬಯಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಜರಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಪಾತ್ರಗಳು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆ ಹಾಗು ಲೇಖಕರು ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಬಳಸುವ ಭಾಷೆ ಅಚ್ಚ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟವನ್ನು ಹಾಗು ಒಂದು ಸಮುದಾಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಭಾಷೆ.  

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಈ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು:
ಅವರು ಹೋದ ಮೇಲೆ ಅವ್ವ ವೆಂಕಪ್ಪನಿಗೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಬರುವುದಾಗಿ ಹೋದಳು. ಅಪ್ಪ ಮುಂದಿನ ಎರಡು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯ ಮುಹೂರ್ತ ಯಾವವು ಅಂತ ತಿಳಿದು ಬರಲು ಜೋಶಿಯವರ ಮನೆಗೆ ಹೋದ.’
ಕೆಲವೊಂದು ಹಳೆಯ ಪದಗಳು ಈ ತಲೆಮಾರಿನವರಿಗೆ ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅರ್ಥ ಆಗಲು ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾ: ದಾಡಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು (=ಶೇವ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು).
ಆದುದರಿಂದ ಭಾಷೆಯು ಎಲ್ಲ ಓದುಗರಿಗೂ ತಿಳಿಯುವಂತಹ ಸರಳ ಭಾಷೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಸರಳವಾದರೂ ರಂಜಕವಾದ ಭಾಷೆಯು ದೇಸಾಯಿಯವರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಡುಗಿಯರು ಬಳಸುವ ಭಾಷೆಯು ಕಚಗುಳಿಯನ್ನು ಇಡುವ ರೀತಿಯನ್ನು ನೋಡಿರಿ:
ನೀ ಬಹಳ ಹಲ್ಕಟ್ ಇದ್ದೀ ನೋಡು, ಎಲ್ಲಿ ಏನು ಅಂತ ನೋಡದ ಮಾಡಿದಿ.”
ಕ್ಯಾ ಯಾರ ನಾಕು ದಿನಾ ಆಗಿತ್ತುನೀ ನೋಡಿದ್ರ ನಖರಾ ಮಾಡತಿ.”
ನೀ ಬರಾಂಗಿಲ್ಲ ಅಂತ ಗೊತ್ತಾತು, ನಂಗೂ ಬ್ಯಾಸರ ಆತು, ಅದಕ ಬಂದೆ.”

ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಗತವೂ ಸಹ ಓದುಗನನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿಯೇ ಬರುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಜನಿಯ ಸ್ವಗತವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು: ‘ನನ್ನ ತರಹದವರು ಪುಸ್ತಕದ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟ ಪುಟಗಳಾಗಿಯೇ ಉಳಿದು ಬಿಡುತ್ತೇವೆಯೆ?’

ಭಿನ್ನಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಲಿಂಗರತಿಯ ವಿವರಗಳೂ ಬಂದಿವೆ. ಹಾಗೆಂದು ಇದು ಪೋರ್ನೋ ಅಲ್ಲ, ಆಗಿಲ್ಲ. ಓರ್ವ ಹುಡುಗಿಯು ಸಲಿಂಗರತಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಹಾಗು ಮರಳಾಗುವ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲು ವರ್ಣನೆಗಳು ಅವಶ್ಯವಾಗಿವೆ. ಆದುದರಿಂದ ವರ್ಣನೆಗಳನ್ನು ಕಥಾನಕದ ಸಾವಯವ ಅಂಗಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು.

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ‘ಭಿನ್ನ’ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಅವರವರ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಸಹಜವಾದ ಘಟನೆಗಳನ್ನೇ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಈ ಕೃತಿಯ ಒಂದು ಪಾತ್ರವು ಪುಕ್ಕಲು ಪಾತ್ರ. ತಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎನ್ನುವ ತೊಳಲಾಟದಲ್ಲಿಯೇ ಬಳಲುವ ಹಾಗು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಸ್ವಂತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಪಾತ್ರವು ಕೊನೆಗೂ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪಾತ್ರವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಕೈಗೊಂಬೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಹಾಗು ಆದುದರಿಂದ ಈ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ವಭಾವನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪಾತ್ರವು ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರು ಬದುಕಬೇಕಾದ ಕಠೋರ ಸತ್ಯವನ್ನು ಈ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಉಮೇಶ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಭಿನ್ನ’ವನ್ನು ಸುಮಾರು ೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ದೇಸಾಯರ (ಶಾಂತಿನಾಥ ದೇಸಾಯಿ) ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಮುಕ್ತಿ’ಯ ಜೊತೆಗೆ ಹೋಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ‘ಮುಕ್ತಿ’ಯು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಕಥಾನಕವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ‘ಭಿನ್ನ’ವು ಈ ಕಾಲದ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ‘ಮುಕ್ತಿ’ಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು ಕೇವಲ ಮೂರು. ‘ಭಿನ್ನ’ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳೂ ಸಹ ಕೇವಲ ಮೂರು. ಶಾಂತಿನಾಥ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಭಾಷೆಯೂ ಸಹ ಧಾರವಾಡದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆ. ಉಮೇಶರ ಭಾಷೆಯೂ ಸಹ ಧಾರವಾಡ-ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಭಾಷೆ. ಶಾಂತಿನಾಥರ ಪರಿಸರ ಧಾರವಾಡ ಹಾಗು ಮುಂಬಯಿ. ಉಮೇಶರ ಪರಿಸರವೂ ಸಹ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ,ಧಾರವಾಡ ಹಾಗು ಮುಂಬಯಿ.  ಆದರೆ ‘ಮುಕ್ತಿ’ಯಲ್ಲಿ ನಾಯಕನು ತನ್ನ ತೊಳಲಾಟದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ‘ಭಿನ್ನ’ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುವದಿಲ್ಲ!

ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರ ಕಥಾನಕಗಳು ಕ್ಲೀಶೆಗಳಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಉಮೇಶ ದೇಸಾಯಿಯವರ ‘ಭಿನ್ನ’ವು ತನ್ನ ಭಿನ್ನತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.

Sunday, March 25, 2018

ಸಿಂಧು ರಾವ್ ಅವರ ಕಥಾಸಂಕಲನ, ‘ಸರ್ವಋತು ಬಂದರು’ ಹಾಗು ಸ್ತ್ರೀಯ sociological model



ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ, ಸಿಂಧು ರಾವ್ ಅವರ ‘ಸರ್ವಋತು ಬಂದರು’ ಕಥಾಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ೧೮ ಕವನಗಳಿವೆ. ಅರೇ ಇದೇನು, ಕಥಾಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಕವನಗಳೇ ಎಂದು ಬೆಚ್ಚದಿರಿ! ಸಿಂಧು ಅವರ ಶೈಲಿಯೇ ಹಾಗೆ. ಕಥೆಗಳು ನಿಮಗೆ ಭಾವಪೂರ್ಣವಾದ ಕಾವ್ಯದ ಅನುಭವವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಕಥೆಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳ ಭಾವಲೋಕವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಸ್ತ್ರೀಲೋಕದ ಕಥೆಗಳಾಗಿವೆ. ಹಾಗೆಂದುಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿಯ ಕಥೆಗಳು ಸ್ತ್ರೀಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಕಥೆಗಳು  ಎನ್ನುವ ಪೂರ್ವಗ್ರಹಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗದಿರಿ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಪಾತ್ರಗಳಿಗಿರುವಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವು ಪುರುಷ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೂ ಇದೆ, ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಸ್ತ್ರೀಪುರುಷರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಕೇವಲ ಪ್ರೇಮಸಂಬಂಧವಲ್ಲ; ಇದು ಅಜ್ಜ, ಮೊಮ್ಮಗಳ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧವಾಗಿರಬಹುದು, ಗೆಳೆಯ-ಗೆಳತಿಯರ ಸ್ನೇಹಬಂಧವಾಗಿರಲೂಬಹುದು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿರುವ ಪಾತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರಣವು ಸ್ತ್ರೀಯ ಕಣ್ಣಿನ ಮೂಲಕ, ಸ್ತ್ರೀಯ ಹೃದಯದ ಮೂಲಕ ಮೂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ರಮ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕ್ಷಿತಿಜದ ಮೇಲೆ, ಲೇಖಕಿಯರು ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ಹುಟ್ಟಿದ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಎಂತಹದು? ಇಲ್ಲಿಯ ನಾಯಕನು ಧೀರೋದಾತ್ತ ಪುರುಷಸಿಂಹನು; ನಾಯಕಿಯು ಅವನ ಗುಣಗಳಿಗೆ ನಿಬ್ಬೆರಗಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವಳು. (ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಇಂತಹದೇ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೆಸರಾಂತ ಲೇಖಕಿ Daphne du Maurier ಅವರ The Frenchman’s Creek ಮೊದಲಾದ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.) ತನ್ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕಿಯರು (ಉದಾಹರಣೆ: ತ್ರಿವೇಣಿ) ಸ್ತ್ರೀಗೂ ಒಂದು ಮನಸ್ಸಿದೆ, ಆಸೆ, ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳಿವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಸಹ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಆ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತವತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ನಾಯಕಿಯನ್ನು ಪುರುಷಾನುಚರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗಲಾದರೋ ನಾವು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಶತಮಾನದ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು ಹಾಗು ಆಧುನಿಕ ಮನೋಧರ್ಮವನ್ನು ಸಿಂಧು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಹಾಗು ಪುರುಷರಲ್ಲಿ sub ordinate ಹಾಗು super ordinate ಎನ್ನುವ ಭೇದವಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷತಃ, ದಂಪತಿಗಳು ಎಂದರೆ co ordinates ಮಾತ್ರ. ಈ ಒಂದು ಭಾವನೆಯನ್ನು ಅಂತರಂಗೀಕರಿಸಿಕೊಂಡ ಕಥೆಯೆಂದರೆ: ‘ಜಗ್ಗಿ—ರಮ್ಮೀ’. ಜಗ್ಗಿ ಹಾಗು ರಮ್ಮೀ ಇವರ ಬಗೆಗೆ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಹೇಳಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ, ರಸಗುಲ್ಲಾದಂತಹ ಈ ಸವಿಯಾದ ಕಥೆಯನ್ನು  ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಆದೀತು. ಅದು ಗುಟ್ಟಾಗಿಯೇ ಇರಲಿ. ಆದರೂ ಕಥೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಬಳಸಿದ, ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ‘ನಾನು ಬಡವಿ’ ಕವನದ ಒಂದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸಾಲನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉದ್ಧರಿಸುವ ಆಸೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲಾರೆ: ‘ತೋಳುಗಳಿಗೆ ತೋಳುಬಂದಿ, ಕೆನ್ನೆ ತುಂಬ ಮುತ್ತು’. 
‘ಜಗ್ಗಿ—ರಮ್ಮೀ’ ಇದು ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾದ ಸರಸ ಕಥೆ. ಇದು ಒಲವಿನ ಸಹಜ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಥೆ. ಹಾಗೆಂದು ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರೇಮಕಥೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸದಿರಿ. ಕಥೆಯ ಕೊನೆಯ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಓದಿದಾಗ, ಇದು ಜಾಣದಂಪತಿಗಳ ಕಥೆಯೂ ಹೌದು ಎನ್ನುವುದು ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಸಾ ಹುಡುಗಿಯೇ ಜಾಣೆಯಾಗಿರುವುದು, ಈ ಕಥಾಸಂಕಲನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಎನ್ನಬಹುದು!  ‘ಮಿಂಚು’ ಈ ಧೋರಣೆಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ, ಕಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಬರುವ ಒಂದು ಕವನವು, ಸಿಂಧು ಅವರ ಕಾವ್ಯಪ್ರತಿಭೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. 

ಪ್ರೀತಿ ಹಾಗು ಪ್ರಣಯ ಇವು ತರುಣರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ವಿಷಯವಲ್ಲ.  ವೃದ್ಧ ದಂಪತಿಗಳ ಮಾಗಿದ ದಾಂಪತ್ಯದ ಕಥೆಯನ್ನು ಓದಬೇಕಾದರೆ, ‘ನಗೆ ಹೂವಿನ ಬಳ್ಳಿ’ ಯನ್ನು ಓದಬೇಕು. ಈ ಕಥೆಯು ಮುದ್ದಾಗಿರಲು ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಓರ್ವ ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಡುಗಿಯು ಕಾರಣಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಓದಿ ನೋಡಿ; ನಿಮ್ಮ ಮುಖದ ಮೇಲೆ, ಮೊದಲಿನಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ‘ನಗೆ ಹೂವಿನ ಬಳ್ಳಿ’ ಅರಳದೇ ಇರದು!

ಗಂಡುಹೆಣ್ಣಿನ ನಡುವಿನ ಪ್ರೇಮವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ದಾಂಪತ್ಯ ಪ್ರೇಮ ಮಾತ್ರವೆ? ಇವರು ಗೆಳೆಯ ಗೆಳತಿಯರೂ ಆಗಿ ಇರಬಹುದಷ್ಟೆ? ‘ಕಥೆಯೊಂದು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು’, ‘ಚೈ—ವೈ’ ಕಥೆಗಳು ಇಂತಹ ಗೆಳೆತನದ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಾವು ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಸಹ, ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿನ ಸಮಾನತೆ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿರಲಿ (ಸರ್ವಋತು ಬಂದರು), ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗೃಹಿಣಿಯಾಗಿರಲಿ( ಸಂ ಸಾರ), ಅವಳ ಮೇಲೆ ಗಂಡನ ಯಜಮಾನಿಕೆ ಇನ್ನೂ ನಿಂತಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಂದು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಗಂಡಸರು ಇಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ! ‘ಸುಲೋಚನೆ’ ಇದಕ್ಕೊಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಇದರಂತೆಯೇ ‘ಮರು-ಕೊಳ್ಳಿ’ಯ ನಾಯಕಿಯು ನಿರ್ಲಜ್ಜ ತಂದೆಯ ಮಗಳಾದರೂ ಸಹ, ಜೀವಕರುಣಿಯಾದ ಗಂಡನನ್ನು ಪಡೆದವಳು.

ಇಲ್ಲಿಯ ಕಥೆಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ರೇಮದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲ. ‘ಸ್ನಾನ’, ‘ಎಲ್ಲ ನೋಟಗಳಾಚೆ’, ‘ಮೊದಲ ದಿನ ಮೌನ’ ಇವು ಮನಃಪರಿವರ್ತನೆಯ ಕಥೆಗಳಾದರೆ, ‘ಸಖೀಗೀತ’, ‘ಹಾಡುಹಕ್ಕಿ’, ‘ಕಾಗದದ ದೋಣಿ’ ಕಥೆಗಳು ಬದುಕಿನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತವೆ. ‘ಚಿಲ್ಲರೆ ವಿಷಯ’ವಂತೂ ಆಧುನಿಕ ಔದ್ಯಮಿಕ ಬಕಾಸುರನ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಈ ಬಕಾಸುರನಿಗೆ ಶರಣು ಹೋಗುವವರ, ಬಲಿಯಾಗುವವರ ಕಥೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಕಥೆಯು ಸ್ತ್ರೀಯ ಸುತ್ತಲೇ ಹೆಣೆದ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಹೀಗೆ, ವಿವಿಧ ಪರಿಸರಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ, ಸಿಂಧು ಅವರು ವಿವಿಧ ಮನೋಧರ್ಮದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಆಧುನಿಕ ಮನೋಧರ್ಮದವರು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಇವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಗಂಡಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವರೇ ಮತ್ತು ಈ ದೌರ್ಜನ್ಯವನ್ನು ದಿಟ್ಟತನದಿಂದ ಎದುರಿಸಿ, ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವರೇ! ಆದರೆ ಸದ್ಯದ ವಾಸ್ತವವಂತೂ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆಂದು, ಈ ಕೆಲವು ಉದ್ಧರಣೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿರಿ:

(೧) ಸಂ ಸಾರ:
‘ತಿಂಗಳ ಖರ್ಚಿಗೆ ಕೇಳಿದ ತನ್ನ ದೈನೇಸಿತನ, ಅದನ್ನು ಕೊಡದೆ ನಿನ್ನ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲೆ ಎಂಬ ಅವನ ಹೀನತನ, ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ಬದುಕಿದ ಘಳಿಗೆಗಳೆಲ್ಲ ಏನೂ ಅಲ್ಲ ಅನಿಸಿದ ಕ್ಷಣದ ಅಸಹಾಯಕತೆ,…….’

‘ಈ ಅಪನಂಬಿಕೆ ಕುಯ್ದ ಹಾಗೆ ಇನ್ನೇನೂ ಕುಯ್ಯುವುದಿಲ್ಲ…….ಗಂಡಸರೆಲ್ಲ ಹೀಗೆಯೇ? ಅವರ ಅಹಂ ಚುಚ್ಚುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯತ್ವ ಮರೆತಾರೆಯೇ?.....’

ಆದರೆ ಈ ಹೆಣ್ಣು ದಿಟ್ಟೆ. ಅವಳು ಹೇಳುವ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
‘ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಳೆದರೆ ಹಗ್ಗ ತುಂಡಾಗಬಹುದು. ಯಾರಿಗೆ ಯಾರೂ ಅನಿವಾರ್ಯವಲ್ಲ ಅನಿಸುವಂತಹ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾವಿದ್ದೇವೆ. ಸುಮ್ಮನೆ ಒಬ್ಬರಿನ್ನೊಬ್ಬರು ಕುಯ್ದು ರಂಪ ಮಾಡುವದೇಕೆ?

(೨) ಸುಲೋಚನೆ:
“ಹೆಣ್ಣು ಜೀವ ದೊಡ್ಡದು ಸುಲೋಚನ. ಯಾವ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಏನು ನೋವಿರುತ್ತೆ ಅಂತ ಗಂಡು ಜಾತಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗೋದು ಕಷ್ಟ. ಇದೇ, ಇಷ್ಟೇ ಎಂದು ಗೆರೆ ಹಾಕಿ ಬಂಧಿಸಿಡುವುದು ಲೋಕಾರೂಢಿ. ಅದನ್ನು ಮೀರುವ ಚೇತನಗಳು ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಆ ಮೀರುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡಕೊಳ್ಳಲಾಗದೇ ಮತ್ತೆ ಬಂಧಕ್ಕೇ ವಾಪಸಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲೋ ಕೆಲವು ಮೀರುವಿಕೆಯನ್ನು ಲಂಬಿಸಿ ಮೇಲ್ ಚಿಮ್ಮುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ನಿನ್ನ ಹಾಗೇ?’

(೩) ಸರ್ವಋತು ಬಂದರು:
‘ಯಾಕೆ ಎಲ್ಲ ಆಲೋಚನೆಗಳ ಕೊನೆಯೂ ಮೊನೆಯೂ ಹೆಣ್ಣು ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಾಗದ ಅಯೋಮಯದಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಯಾವಾಗಲೋ ಬಂದಿತ್ತು.’

ಹೀಗೇ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತ ಹೋದರೆ, ಇಡೀ ಸಂಕಲನವನ್ನೇ ಉದ್ಧರಿಸಬೇಕಾದೀತು. …ಅಲಮ್, ವಿಸ್ತರಣೇನ!

ಈ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ, ಸಿಂಧು ಅವರ ಭಾಷೆ. ಸಿಂಧು ಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೊ, ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೊ ಎಂದು ಓದುಗನಿಗೆ ಅನಿಸಿದರೆ, ಅದು ಸಹಜ. ಇಂತಹ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಉದ್ಧರಿಸುವ ಸಾಹಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಈ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕಾವ್ಯಶೈಲಿಯಷ್ಟೇ ಕಾರಣವಲ್ಲ. ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಷ್ಟು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು, ಹಲವಷ್ಟು ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಲ್ಲ ಭಾಷೆ ಇದು:
(೧) ಬಿಸಿಲು ಬಣ್ಣಗೆಡುತ್ತಿತ್ತು.
(೨) ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ ಚಪ್ಪರದಡಿಗೆ ಬಿಸಿಲು ರಂಗೋಲಿ ಹರಡಿತ್ತು.
(೩) ಕಾಡಿಗೆ ತೀಡಿದ್ದ ಕಣ್ಣ ಕೊಳದೊಳಗೆ ಕೆಂಪು ರಂಗು.
(೪) ಗೆಳತಿಯರ ಜೊತೆಗೆ ಬಾಗುತ್ತ, ಬಳಕುತ್ತ ಅರಳು ಕಂಗಳನ್ನ ಇನ್ನೂ ಅರಳಿಸಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನೇ ನೋಡಿದಳು. (ಟೀನ ಟಪೋರಿ)
(೫) ‘ಲೋಕಾಂತರಗಳ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ನಾನೊಬ್ಬ ನಿತ್ಯ ಪಯಣಿಗ’.
(೬) ಹಾವು ಹರಿದಂಗೆ ಹರಿದ ಬದುಕಿನ ದಾರಿ ಸವೆಸಿದವಳು ಅವಳು.
(೭) ‘ಹಳತರ ಕಣಿವೆಗೆ ಬಗ್ಗಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಶಿಖರದ ನೆರಳಿತ್ತು’.
(೮) ಒಂದರೆ ಕ್ಷಣದ ಮೌನ ಮತ್ತೆ ಬಿರಿದು ಮಾತಿನ ಹೂವು ಪೋಣಿಸತೊಡಗಿತು.
(೯) ಈ ಪುಟ್ಟ ಹೂಬದುಕು ಮಣ್ಣಿಗುದುರಿ ಹೋಯಿತು.
(೧೦) ಸುಮ್ಮನಿರುವ ಕ್ಷಣಗಳು ಅತ್ತುಕೊಂಡು ಸಾಗಿದವು.
(೧೧) ಆ ಎಲ್ಲ ಸ್ವೀಟ್ ನಥಿಂಗ್ಸ್ ನಥಿಂಗ್ಸ್ ಆಗಿ ಬದಲಾದ ದಿನದ……
(೧೨) ..ಹೊರಗಡೆ ಸೊಳ್ಳೆ ಇರಬಹುದು….ಹೇಗೂ ಮಾಯಾಚಾಪೆಯ ಮೇಲಿರುತ್ತೇವಲ್ಲ…
(೧೩) ಬಯಲಿಗಿಟ್ಟ ಹಣತೆಯಂತಹ ಬದುಕನ್ನ ಕಾಲ ಎಷ್ಟು ಉಪಾಯವಾಗಿ ಕಾದು ಎತ್ತಿ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗಿಟ್ಟು ನೆನಪಿನ ಪ್ರಿಸರ್ವೆಂಟಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ಜೋಪಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ…
(೧೪) ಹೆಣ್ಣು ಜೀವಕ್ಕೆ ಮಾತಾಡಿ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಕಣ್ಣೀರಿಡುವದಷ್ಟು ಗೊತ್ತಿತ್ತು.
(೧೫) --ನೋವಿನ ರಾಗವೊಂದರ ಚರಣದಂತೆ ನಕ್ಕರು.
(೧೬) ನಾವು ಏನೇ ಮಾಡಿದರೂ ಬದುಕು ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ಹಾಡು. ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ರಾಗವನ್ನು ನಾವು ಸೇರಿಸಿ ಹಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಷ್ಟೇ…
(೧೭) ಈಚೆ ಕೈಬೆರಳು ಹಿಡಿದು ಕುಣಿಯುತ್ತ ಬರುತ್ತಿರುವ ಜೀವನೋತ್ಸಾಹದ ಹಕ್ಕಿ.

ಇಂತಹ ವಾಕ್ಯಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರತಿ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿಯೂ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಎದುರುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.  ಸಿಂಧುರವರ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಗುಣವೆಂದರೆ, ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೂರ್ವಸೂರಿಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿ. ಸಿಂಧುರವರ aesthetic ಬದುಕು ಅನೇಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಟರಿಂದ ಹಾಗು ಸಂಗೀತ ದಿಗ್ಗಜರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ, ಖುಶಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿಯ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆನಪಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಒಂದು ಯಾದಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮೆದುರಿಗೆ ಇಟ್ಟರೆ, ನಿಮಗೆ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಯಾದೀತು. ಆದರೆ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. (ಇಲ್ಲಿರುವ ಯಾದಿಯು, ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಅಲ್ಲಿಯ ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ.)

ಸಾಹಿತಿಗಳು:
ತೋಳ್ಪಾಡಿಯವರು, ಬೇಂದ್ರೆಯವರು, ಶೆಲ್ಲಿ, ಕೆ.ಎಸ್. ಎನ್.,ವೈದೇಹಿಯವರು, ವ್ಹಿ.ಎಸ್. ಖಾಂಡೇಕರರು, ಶಾಂತಿನಾಥ ದೇಸಾಯಿಯವರು, ಗಳಗನಾಥರು, ಮಾಸ್ತಿಯವರು, ನಾಗ್ತಿಹಳ್ಳಿಯವರು, ಅಗಾಥಾ ಕ್ರಿಸ್ತೀ.

ಸಂಗೀತಕಾರರು:
ವೆಂಕಟೇಶಕುಮಾರರು, ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣರು, ಆರ್.ಕೆ.ಯವರು, ಶ್ಯಾಮಲಾ ಭಾವೆಯವರು, ಹುಕ್ಕೇರಿ ಬಾಳಪ್ಪನವರು, ಗುಲಾಮ್ ಅಲಿಯವರು, ಅಬೀದಾ ಪರ್ವೀನ, ಕಿಶೋರಕುಮಾರ. ಲತಾ ಮಂಗೇಶಕರ, ಮಹಮ್ಮದ ರಫಿ, ಕಾಳಿಂಗರಾಯರು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಿಂಧುರವರು ಚಂದಮಾಮಾ, ತರಂಗ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಅಶ್ರು, ಮುಕ್ತಿ, ಮಾಧವ ಕರುಣಾವಿಲಾಸ, ಚುಕ್ಕಿಚಂದ್ರಮರ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ, ವುದರಿಂಗ್ ಹೈಟ್ಸ್, ಸಖೀಗೀತ ಮೊದಲಾದ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಸಹ ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲವೆ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದ  ಪೂರ್ವಸೂರಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಇರುವ ಕೃತಜ್ಞತೆ? ಇದಲ್ಲವೆ ನಮಗೆ aesthetic ಸುಖ ಕೊಟ್ಟ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಪರಿ?

ಇದೆಲ್ಲಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಈ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಿದೆ: ಸ್ತ್ರೀಯ sociological model and role.
ಜೀವವಿಕಾಸದ ಕೆಳಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಎಂದು ನಾವು ಕರೆಯುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗಂಡು ಹಾಗು ಹೆಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಭೇದವು ಕೇವಲ biological roleಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಅಧೀನ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲ. ಗರ್ಭ ಧರಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ಬಸಿರಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಶಿಶುಪಾಲನೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಜೀವಿಗೆ ಗಂಡನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಆಯಿತೇನೊ? ಈ ಅವಲಂಬನೆಯು ಕೇವಲ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು, ಆಹಾರಸಂಪಾದನೆಗೆ ಅಲ್ಲ. ದುರ್ದೈವದಿಂದ, ಮಾನವ ಜೀವಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರಸಂಪಾದನೆಗೂ ಸಹ ಹೆಣ್ಣುಜೀವಿಯು ಗಂಡಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಗಂಡಸು ಇದರ ದುರ್ಲಾಭ ಪಡೆದು ಹೆಣ್ಣನ್ನು ತನ್ನ ದಾಸಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಆ ಬಳಿಕ, ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಹೆಣ್ಣಿನ sociological role ಹಾಗು ಅವಳ sociological model ಇವು ವಿಪರೀತ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ feminism, women’s lib ಮೊದಲಾದ ಚಳುವಳಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯರ sociological modelನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿವೆ. ಮೊದಲಿನಂತೆ ಹೆಣ್ಣು ‘ಕ್ಷಮಯಾ ಧರಿತ್ರೀ, ಭೋಗೇಷು ದಾಸೀ’ ಎನ್ನುವ ಪತಿವ್ರತಾ role ಅನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆದಿದ್ದಾಳೆ. ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಇದೆ ಎನ್ನುವ ಆಧುನಿಕ ಮನೋಧರ್ಮವನ್ನು ಈ ಕಥಾಸಂಕಲನದ ಕಥೆಗಳು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಿವೆ. ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಗಂಡಿನ ಮೇಲೆ ಹಾಗು ಗಂಡಿಗೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಅವಲಂಬನೆ ಇದ್ದರೆ ಅದು ದಾಂಪತ್ಯದ ಒಲವಿನ ಅವಲಂಬನೆ, ಸ್ನೇಹ ಅವಂಬೆ, ಜವಾಬುದಾರಿಯುತ ನಡವಳಿಕೆ ಎನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿಯ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿದೆ.

ಈ ಕಥಾಸಂಕಲನವು ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.