Monday, December 2, 2019

ಕನ್ನಡ ಕಲಿಕೆಯೂ, ಭಾಷೆಯೂ ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ತುರಾಯಿಯೇ...............ಅನಿತಾ ನರೇಶ್ ಮಂಚಿ

ಸುಶ್ರೀ ಅನಿತಾ ನರೇಶ್ ಮಂಚಿಯವರು ಕನ್ನಡದ ಬಗೆಗೆ ಹಾಗು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಷಯಗಳ ಬಗೆಗೆ ‘ವಿಜಯವಾಣಿ’ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯತವಾಗಿ ವೈಚಾರಿಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ದಿನಾಂಕ ೨೮ ನವೆಂಬರದಂದು ವಿಜಯವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ  ‘ಕನ್ನಡ ಕಲಿಕೆಯೂ, ಭಾಷೆಯೂ ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ತುರಾಯಿಯೇ’ ಎನ್ನುವ ಇವರ ಲೇಖನವು ಕನ್ನಡ ಕಲಿಕಾವಿಧಾನದ ಬಗೆಗಿನ ಸಮಗ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಹಾಗು ಸಮಂಜಸವಾದ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದ ತಿರುಳಿಗೆ ಹಾಗು ಶೈಲಿಗೆ ಮಾರು ಹೋದ ನಾನು ‘ಸಲ್ಲಾಪ’ದಲ್ಲಿ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಅವರ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಕೋರಿದಾಗ ತಕ್ಷಣವೇ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಇದೀಗ ಅವರ ಲೇಖನ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಣ್ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಆದಂತಹ ದೋಷಗಳಿಗೆ ನಾನೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ. ...........ಸುನಾಥ. 
.........................................................
ಬಸ್ಸಿಳಿಯುವಾಗಲೇ ಫೋನ್ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಗೆಳತಿ ರೂಪಾ ಸತೀಶ್ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಕೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿದ್ದ 3k ಕನ್ನಡ ಕವಿತೆ ಕಥನ ಎಂಬ ಬೀಜವೊಂದು ಕನ್ನಡಪ್ರಿಯ ಮನಸ್ಸುಗಳ ಹೆಮ್ಮರವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಟೊಂಗೆ ಟೊಂಗೆಗೂ ಕನ್ನಡದ ಹೂಗಳನ್ನರಳಿಸಿ, ಸಿಹಿಯಾದ ಫಲವನ್ನೀಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದ್ದ ವಿಷಯ. ಈಗದರ ದಶಮಾನೋತ್ಸವ ಸಂಭ್ರಮ ಎಂದು ನನ್ನನ್ನೂ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲು ಕರೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕರುಳ್ಳ ಆ ಗುಂಪುಹೊರನಾಡವರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಸುವದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅಶಕ್ತರಿಗೆ ಕೈಲಾದ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾ ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ಹಲವು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಹೊಸ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಕನ್ನಡ ಪ್ರೀತಿಗೊಂದು ಜೈ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ನಡೆದು ಬರುತ್ತಿದ್ದೆ.

 ದಾರಿ ಬದಿಯಲ್ಲೊಂದು ಕಂಡ ಗಿಡದಲ್ಲೊಂದು ಸುಂದರ ಹೂವು. ಕಾಡುಗಿಡದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಆ ಗಿಡ ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲೂ ಇದ್ದರೆ ಚೆನ್ನ ಅನ್ನಿಸಿತು. ಗಟ್ಟಿ ಗಿಡ, ಮಣ್ಣು ಒಣಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಕಿತ್ತರೆ ಬರಲಾರದಷ್ಟು ಆಳಕ್ಕಿಳಿದಿದ್ದ ಬೇರುಗಳುಜೊತೆಗೆ ಕಿತ್ತು ನೆಟ್ಟರೆ ಬದುಕಬಹುದೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಕೂಡಾಗಿಡವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಗಿಡದಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿದ್ದ ಬೀಜಗಳುಕಂಡಿದ್ದವು. ಅದನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರಾಯಿತು ಎಂದು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಪರ್ಸಿನೊಳಗೆ ಹಾಗೇ ತುರುಕಿದರೆ ಆ ಸಣ್ಣ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಪರ್ಸಿನಿಂದ ಹೆಕ್ಕುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ.ರಸ್ತೆ ಬದಿ ಎಂದ ಮೇಲೆ ಕಾಗದಕ್ಕೇನು ಬರವೇ..? ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಯಾರೋ ಮಕ್ಕಳು ಹರಿದೆಸೆದ ಪುಸ್ತಕದ ಅನಾಥ ಹಾಳೆಯೊಂದು ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅದರೊಳಗೇ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಮುದುರಿ ಪರ್ಸಿನೊಳಗಿಟ್ಟು ಮನೆಗೆ ನಡೆದೆ. ಕುಂಡವೊಂದಕ್ಕೆ ಮಣ್ಣು ತುಂಬಿ ಪೇಪರಿನ ಉಂಡೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಬೀಜಗಳನ್ನುದುರಿಸಿ ನೀರು ಹನಿಸಿಟ್ಟೆ

ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮುದುರಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಪೇಪರನ್ನು ಎಸೆಯಲೆಂದು ಹಿಡಿದವಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರಗಳು ಮತ್ತದರ ಕೆಳಗೆ ಕೆಂಪಿಂಕಿನಲ್ಲಿ ಸೀನ್ ಎಂದು ಬರೆದ ಟೀಚರಿನ ಕೈಗುರುತು ಕಂಡು ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆಂದು ಕಣ್ಣಾಡಿಸಿದೆ. ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಪುಸ್ತಕದ ಹಾಳೆಯದು. ಭೂಗೋಳದ ಕುರಿತು ಕೇಳಿದ್ದ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವಿತ್ತದರಲ್ಲಿ. ಇಡೀ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದಾದರೂ ಪದದ ಕಾಗುಣಿತ ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಉತ್ತರ ಸರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹಾಕಿದ ರೈಟ್ ಗುರುತು

ನಮ್ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಪುಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆ ತುಂಬಾ ಹೊತ್ತು ಕಳೆಯುವ ಸಮಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬೇಸರವಾಗದಂತೆ ಅವರ ಜೊತೆ ಆಡುತ್ತ ಕೂರುವದುಂಟು. ಕೆಲವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಆಟದಲ್ಲಿ ಬೇಸರ ಬಂದು ತಂಟೆ ಮಾಡಲು ಸುರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆಗವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೊರಳಿಸಲು ಪೇಪರ್ ಪೆನ್ ಕೊಟ್ಟು, “ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬರೀರಿ. ಎಲ್ಲಾ ಸರಿಯಾದರೆ ಚಾಕಲೇಟಿನ ಬಹುಮಾನವೂ ಉಂಟುಅಂತ ಆಟ ಶುರು ಮಾಡ್ತೇನೆ. ಯಾರನ್ನೇ ಕೇಳಲಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ನೂರಕ್ಕೆ ತೊಂಬತ್ತರ ಮೇಲೆ ಅಂಕ ತೆಗೆದ ಮಕ್ಕಳೇ. ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಈ ಸವಾಲಿಗೆ ಹೆದರುವುದುಂಟೆ? ಸಿಗಬಹುದಾದ ಚಾಕಲೇಟನ್ನು ನೆನೆದು ಪೆನ್ನು ಪೇಪರ್ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತೇಬಿಡ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಆಗಿದ್ದು ಮೊನ್ನೆಯೂ..

ಅವಲಕಿ, ಉಬಿಟು, ಕೊಸಬರಿ,‍ ‍ಬ್‍ಶಿ, ಪಲ್ಲ, ಮಇಸರು ಪಕು, ಕೆಸರಿ ಬತು, ಮಗಲುರು, ಮಳೆಗಳ, ಚಿತನುಆರನೆಯ ತರಗತಿ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳು ನಾನು ಹೇಳಿದ ಪದಗಳನ್ನು ಬರೆದದ್ದು ಈ ರೀತಿ. ಆಕೆ ಕ್ಲಾಸಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೆ ತೊಂಬತ್ತೇಳು ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾಗಿ ಅವಳಮ್ಮ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ನಾನು ಬೆಕ್ಕಸ ಬೆರಗಿನಿಂದ ಕೇಳುತ್ತ ಮೈಮರೆತುಬಿಟ್ಟೆ. ಹ್ಹಾ ಸವಿಗನ್ನಡವೇ? ಹೇಗೆ ಬರೆದರೂ ಅಂಕಗಳು ನಿನ್ನವೇ

ಒಂದನೇ ಕ್ಲಾಸಿಗೆ ಸ್ಲೇಟು, ಬಳಪದ ಕಡ್ಡಿ ಇದ್ದ ಬ್ಯಾಗು ಹಿಡಿದು ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ ನಮಗೆಲ್ಲ ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಬೇಕಿದ್ದುದು ಅ ಆ ಮಾತ್ರ. ಇಡೀ ಸ್ಲೇಟಿಗೆ ಎರಡೇ ಅಕ್ಷರಗಳು.  ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಷರದ ಮೇಲೆಯೇ ಬರೆಯುತ್ತ ಅದನ್ನು ದಪ್ಪವಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಯಾವ ಅಕ್ಷರ ಎಷ್ಟು ದಪ್ಪಗಾಗಿದೆಯೋ ಅದರ ಮೇಲೆ ಅವರೆಷ್ಟು ಸಲ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಇಡೀ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಲಿತಿದ್ದು ಬರೀ ಅ ದಿಂದ ಜ್ಞ ದವರೆಗಿನ ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ. ಎರಡನೇ ತರಗತಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತಪ್ಪಿಲ್ಲದೆ ಬರೆದರೆ ಮಾತ್ರ ಪಾಸ್. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮರು ವರ್ಷವೂ ಅದೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕಲಿಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು.

ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪಿಗೂ ಒಂದು ಅಂಕ ಕಡಿಮೆ. ಅದೇಕೆಂದರೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅದೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡದಂತೆ ಜಾಗ್ರತವಾಗಿರಲು. ಭಾಷಾಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ಎಂಬ ಮಾತೇ ಇಲ್ಲದ ಕಾಲವದು. ನಾನು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕಲಿತ ಕಾರಣ ಬರವಣಿಗೆಯ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ನಾನಾಗಿಯೇ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಈಗಲೂ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೆ ಅರುವತ್ತು ಅಂಕಗಳು ಬಂದರೆ ಅದೊಂದು ಡಂಗುರ ಸಾರುವಂತಹ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದ ದಿನಗಳವು.

ಆಗಿನ ಕಲಿಕಾ ವಿಧಾನವೇ ಒಂದು ಥರದ್ದು. ಮೊದಲಿಗೆ ಭಾಷೆಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾದ ಅಕ್ಷರಗಳ ಕಲಿಯುವಿಕೆಗೇ ರಾಜನ ಪಟ್ಟ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದದ್ದು. ಸ್ವರಗಳಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ವ್ಯಂಜನಗಳ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂದು ಅರಗಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಒತ್ತಕ್ಷರಗಳು. ಅದೆಲ್ಲ ಮುಗಿದ ನಂತರವೇ ಅಕ್ಷರ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ ಪದಗಳು, ಅದರಿಂದಾಗುವ ವಾಕ್ಯಗಳು, ಆ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳು, ಅದರಿಂದ ಮುಂದುವರಿದು ಇಡೀ ಪಾಠಗಳು, ವ್ಯಾಕರಣಗಳುಹೀಗೆ ಭಾಷೆಯೊಂದು ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಸಿಗುವಂತಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಮೊನ್ನೆ ಹಳೇ ಗೆಳತಿಯೊಬ್ಬಳು ಮಾತಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದಳು. ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಓದಿದವರು. ಆಕೆ ಈಗ ಶಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕಿ. ತನ್ನ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ನಾನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಸಲು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನಾ ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳ ಬಿಸಿಯೂಟದ ಬೇಳೆಕಾಳು, ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡಲು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನಾ ಎಂಬುದೇ ಸಂಶಯವಾಗಿದೆ. ಇದರ ನಡುವೆ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಪಾಠ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವರು ತಪ್ಪು ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟರೂ ಅವರನ್ನು ಫೈಲ್ ಎನ್ನುವಂತಿಲ. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿ ಉತ್ತರ ಹೊರಡಿಸಿ ತೃಪ್ತಿಕರಎಂಬ ರಿಸಲ್ಟ್ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಹಲವು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲೇ ಯಾವ ಯಾವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ ಅಂತ ಹೇಳಿಯೇ ಪರೀಕ್ಷೆ ಇಡ್ತಾರಂತೆ. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡು, ಪೇಪರ್ ತಿದ್ದು ಎನ್ನುವ ಎಲ್ಲ ರಗಳೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ. ಆದರೆ ಬೇಸರವಾಗೋದು ಯಾವಾಗ ಅಂದ್ರೆ ಕನ್ನಡವನ್ನೂ ಮಾರ್ಕ್ ಸ್ಕೋರಿಂಗ್ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಮಾಡುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯ ಸತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು.

ಆಕೆ ಹೇಳಿದ್ದು ಹೌದೆನ್ನಿಸಿತು.

ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಿನ ಮೊದಲು ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಪದವಿ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯೊಬ್ಬಳು ಆಗಷ್ಟೇ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಳು. ತನ್ನ ಹೊಸ ಕಾಲೇಜಿನ ಸುದ್ದಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ ಆಕೆಗೆ ಅವಳ ಗೆಳತಿಯಿಂದ ಫೋನ್ ಬಂತು. ಅವರ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆದದ್ದೆಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿಯೇ. ಫೋನ್ ಇಟ್ಟವಳೇ ಹೇಳಿದಳು. ‘ಅವಳು ನಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಮನೆಯವಳು, ಈಗ ನಮ್ಮ ಕ್ಲಾಸೇ ಆಕೆ.’

ಅವಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಬರುವದಿಲ್ವಾಅಂದೆ.
ಬಾರದೇ ಏನು?’ ಎಂದಳು.
ಮತ್ಯಾಕೆ ಇಬ್ಬರೂ ಇಂಗ್ಲೀಶಲ್ಲೇ ಮಾತಾಡಿದ್ದುಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆಕಾಲೇಜಲ್ಲಿ  ಯಾರೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡೋದೇ ಇಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲೂ ಹುಡುಗಿಯರು….’ ಎಂದಳು. ಹುಡುಗರಾದರೆ ತುಳು ಅಥವಾ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡ್ತಾರೆ, ಹುಡುಗಿಯರಲ್ಲೂ ಕೆಲವರು ಕೊನೇ ಬೆಂಚಿನವರು ಮಾತ್ರ ಕನ್ನಡ ಮಾತಾಡೋದುಎಂದಳು. ತಲೆ ತಿರುಗಿತು. ಭಾಷೆಯೊಂದು ಭಾಷೆಯಾಗುಳಿಯದೇ ಅಂತಸ್ತು, ಮೇಲುಕೀಳುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು.

ನನಗೂ ಕನ್ನಡ ಎರಡನೇ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಕಲಿತಿದ್ದು, ಹಾಗಾಗಿ ಬರೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಈಗ ಒಂದಿಷ್ಟು ಅಸೈನ್‍ಮೆಂಟುಗಳಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಬೇಕು. ಅದೆಷ್ಟು ಕಷ್ಟ ಗೊತ್ತಿದೆಯಾಎಂದು ವಾದ ಹೂಡಿದಳು. ‘ಹುಂ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ನೀನು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟು ಕಲಿತದ್ದು. ಅದೇ ಸುಲಭ ಎಂದರೆ ನೀನು ಯಾವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಕಲಿತ ಕನ್ನಡ ಯಾಕೆ ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು. ನಿನಗೆ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡಲು ಗೊತ್ತಿದೆಯಲ್ಲ. ಆಗ ಬಳಸುವ ಶಬ್ದಗಳನ್ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿ ನಿನ್ನ ಕನ್ನಡ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೂ ಬಳಸು, ಸುಲಭಎಂದೆ. ತಲೆಯಲುಗಿಸಿದಳು.

ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನ ಕಳೆದ ನಂತರ ಫೋನ್ ಮಾಡಿನೀವು ಹೇಳಿದ ಉಪಾಯ ಇಷ್ಟ ಆಯ್ತು. ಈಗ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದನ್ನು ನಾನಾಗಿದ್ದರೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೆ ಎಂದು ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿ ಅದೇ ರೀತಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನಮ್ಮ ಲೆಕ್ಚರರ್ಸ್ ಈಗ ನಿನ್ನ ಕನ್ನಡ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆಎಂದಳು. ಖುಶಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಕಲಿಕಾ ಕ್ರಮಗಳೋ ಅಥವಾ ಹೇಗೆ ಬರೆದರೂ ಸಣ್ಣ ತರಗತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಾಸ್ ಮಾಡಲೇಬೇಕೆಂಬ ಶಿಕ್ಷಣದ ಉದಾರ ನಿಯಮಗಳೋ, ಯಾವುದು ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೂ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕುಲಗೆಡಿಸುವದು ಇದರಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವದಂತೂ ಸತ್ಯ. ಹೇಗೆ ಕಟ್ಟಡವೊಂದು ಸರಿಯಾದ ತಳಹದಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆಯೇ ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳ ಕಲಿಕೆಯೇ ಸರಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಿಗುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರವೂ, ಶಿಕ್ಷಣಮಂತ್ರಿಗಳೂ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸುವುದೊಳಿತು.

ಕನ್ನಡಕಲಿಕೆಯೂ, ಕನ್ನಡಭಾಷೆಯೂ ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ತುರಾಯಿಯೇ ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬರುವವರೆಗೆ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಈ ಅವಹೇಳನ ತಪ್ಪಿದ್ದಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ನವೆಂಬರ ತಿಂಗಳಿನ ಸಭೆ ಸಮಾರಂಭಗಳ ಭಾಷಣ ಮಾತ್ರವಾಗದೇ ಮನೆಮನಗಳ ಭಾಷೆಯಾದರೆ ಕನ್ನಡ ಉಳಿದೀತು, ಬೆಳೆದೀತು.

ಅನಿತಾ ನರೇಶ್ ಮಂಚಿ

Thursday, November 21, 2019

ಶ್ರಾವಣ.................ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ

ಅಗೋ ಅಲ್ಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿ
ನೆಲದ ಮುಗಿಲ ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿ
ಹಸಿರಿನ ಹಸುಗೂಸದೊಂದು
ಆಗ ಈಗ ಹೊರಳುತಿಹುದು
ಏನೊ ಎಂತೊ ಒರಲುತಿಹುದು
s ಹಸಿರ ಒಳಗೆ ಹೊರಗೆ
ನೀರ ಬೆಳಕು ತುಣುಕು ಮಿಣುಕು
ಅಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಂದೆಯಾ !
ಕುಣಿವ ಮಣಿವ ಹೆಡೆಯ ಹಾವುಗಳನು ಹಿಡಿದು ತಂದೆಯಾ ?
ಏಕೆ ಬಂದೆ ? ಏನು ತಂದೆ?
ಹೇಳೊ ಹೇಳು ಶ್ರಾವಣಾ
ನೀನು ಬಂದ ಕಾರಣಾ.

ಪಡುವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಹರಿವ
ಗಾಳಿ-ಕುದುರೆಯನ್ನು ಏರಿ
ಪರ್ಜನ್ಯ ಗೀತವನ್ನು

ಹಾsಡುತ್ತ ಬಂದಿತು.

ಬನದ ಮನದ ಮೇಳವೆಲ್ಲ

ಸೋs ಎಂದು ಎಂದಿತು

ಬಿದಿರ ಕೊಳಲ ನುಡಿಸಿತು

ಮಲೆಯ ಹೆಳಲ ಮುಡಿಸಿತು;
ಬಳ್ಳಿ ಮಾಡ ಬಾಗಿಸಿತ್ತು
ಗಿಡಗಳ ತಲೆದೂಗಿಸಿತ್ತು
ಮರದ ಹನಿಯ ಮಣಿಗಳನ್ನು
ಅತ್ತ ಇತ್ತ ತೂರುತಾ
ಹಸಿರು ಮುರಿದ ತೊಂಗಲನ್ನು
ಕೆಳಗೆ ಮೇಲೆ ತೂಗುತಾ
ಬರುವ ನಿನ್ನ ಅಂದ ಚೆಂದ  
ಸೂಸು ಸೊಗಸು ಆನಂದ

ಗುಳ್ಳಗಂಜಿ ತೊಡವ ತೊಟ್ಟು
ಹಾವಸೆಯಾ ಉಡುಪನುಟ್ಟು
ನಗುವ ತುಟಿಯ ನನೆದ ಎದೆಯ
ತರಳ ನೀನು ಶ್ರಾವಣಾ,
ಅಳಲು ನಗಲು ತಡವೆ ಇಲ್ಲ
ಇದುವೆ ನಿನಗೆ ಆಟವೆಲ್ಲ
ಬಾರೊ ದಿವ್ಯ ಚಾರಣಾ
ತುಂಟ ಹುಡುಗ ಶ್ರಾವಣಾ.

ನೀನು ನಡೆದ ಬಂದ ಮಾಸ
ಹೆಣ್ಗೆ ತವರು ಮನೆಯ ಮಾಸ 
ಬರಿಯ ಆಟ, ಬರಿಯ ಹಾಸ
ಮಧುಮಾಸಕು ಹಿರಿದದು
ಮಧುರಮಾಸ ಸರಿಯದು.


ಮೋಡಗವಿದ ಕಣ್ಣಿನವನು
ಮುದಿಯ  ತಂದೆ ಮುಗಿಲರಾಯ
ನಿನ್ನನ್ನೆ ಬಯಸಿದಾ
ಕಣ್ಣು ಕೆನ್ನೆ ತೊಯ್ಸಿದಾ.
ಬಿಸಿಲಹಣ್ಣ ತಿಂದು ಹೊತ್ತು
ಹೆತ್ತ ನಿನ್ನ ಭೂಮಿತಾಯಿ
ಪಾಪ, ನಿನ್ನ ನೆನಸಿತು
ಎದೆಯ ಸೆರಗು ನನೆಸಿತು
ಅಂತೆ ಬಂದೆ ಬಾರಣಾ 
ಬಾರೊ ಮಗುವೆ ಶ್ರಾವಣಾ!
........................................................................................................................

ಆಷಾಢಮಾಸವು ಬಿರುಬಿಸಿಲಿನ ಕಾಲ. ಮಳೆಗಾಲ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ನಟ್ಟು ಕಡೆಯುವುದು, ಕಳೆ ಕೀಳುವುದು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಮಳೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತ ಕೂಡುತ್ತಾರೆ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬೆಳೆದವರು.ಋತುಮಾನಗಳನ್ನು ಅಳೆದವರು. ಅವರೂ ಸಹ ಹುಬ್ಬಿಗೆ ಕೈಇಟ್ಟು ಮೋಡಗಳನ್ನು ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಿರುವವರೆ. ‘ರವಿ ಕಾಣದ್ದನ್ನು ಕವಿ ಕಂಡಎನ್ನುವ ಗಾದೆ ಮಾತಿದೆ, ನೋಡಿ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಒಳಗಣ್ಣಿಗೆ ಇದೀಗ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ, ಮುಂಗಾರುಪೂರ್ವದ ಶ್ರಾವಣಕುಮಾರನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಎಲ್ಲಿ? ನೆಲ ಹಾಗು ಮುಗಿಲುಗಳು ಸಂಧಿಸುವ ಕ್ಷಿತಿಜದಲ್ಲಿ. ( ಕ್ಷಿತಿಜರೇಷೆಯಾಚೆಗೆ ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿ ಹೋಗದಲ್ಲ!)


ಶ್ರಾವಣಕವನದಲ್ಲಿಯ ಮಳೆಯು ಆಷಾಢವನ್ನು ದಾಟಿ ಇದೀಗ ಶ್ರಾವಣದ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿರುವ ಕೂಸು. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಗೆ ಈ ಕೂಸಿನ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಶೈಶವದವರೆಗಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ಈ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಅನುರಣಿಸುವಂತೆ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕವನದ ಮೊದಲ ನುಡಿಯನ್ನು ನೋಡಿರಿ:



ಅಗೋ ಅಲ್ಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿ
ನೆಲದ ಮುಗಿಲ ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿ
ಹಸಿರಿನ ಹಸುಗೂಸದೊಂದು
ಆಗ ಈಗ ಹೊರಳುತಿಹುದು
ಏನೊ ಎಂತೊ ಒರಲುತಿಹುದು
s ಹಸಿರ ಒಳಗೆ ಹೊರಗೆ
ನೀರ ಬೆಳಕು ತುಣುಕು ಮಿಣುಕು
ಅಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಂದೆಯಾ !
ಕುಣಿವ ಮಣಿವ ಹೆಡೆಯ ಹಾವುಗಳನು ಹಿಡಿದು ತಂದೆಯಾ ?
ಏಕೆ ಬಂದೆ? ಏನು ತಂದೆ?
ಹೇಳೊ ಹೇಳು ಶ್ರಾವಣಾ
ನೀನು ಬಂದ ಕಾರಣಾ.

ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೆ ನೆಲ ಹಾಗು ಆಗಸಗಳು ಕೂಡುವ ಕ್ಷಿತಿಜ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಏನೋ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.  ಅದು ಬರಿ ಬಿಸಿಲುಗುದುರೆಯಾಗಿರಬಹುದೆ? ಅಲ್ಲಲ್ಲ, ಇದು ಮರೀಚಿಕೆಯಲ್ಲ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹಸಿರನ್ನು ಪಸರಿಸುವ ಹಸುಗೂಸೊಂದು ನೆಲಮುಗಿಲುಗಳ ನಡುವೆ ಮಿಸುಕಾಡುತ್ತಿದೆ. (ಮಳೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಸಹ ನೆಲ-ಮುಗಿಲುಗಳ ಸಂಯೋಗಗಳಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲವೆ?)


 ಇದು ಇನ್ನೂ ಬಸಿರಿನಲ್ಲಿರುವ ಶಿಶು. ಈ ಬಸಿರಿನಲ್ಲಿ  ಗರ್ಭಜಲವಿದೆ. ಈ ಗರ್ಭಸ್ಥ ಶ್ರಾವಣದ ಒಳಗೂ ಜಲವಿದೆ, ಹೊರಗೂ ಜಲವಿದೆ. ಅದು ಭೂಮಿಪುತ್ರರಿಗೆ ಆಸೆಯ ಮಂದಬೆಳಕನ್ನು ಹೊಳಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರು, ‘ಶ್ರಾವಣ ಕಂದಾ, ನೀನು ಆ ಬಸಿರಿನಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿರುವೆಯಾಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಶ್ರಾವಣವು ತನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಏನನ್ನು ತರುತ್ತಿದೆ?.........ಕುಣಿವ, ಮಣಿವ ಹಾವುಗಳನ್ನು! ಇದೇನು ಬರಿ ಕವಿಕಲ್ಪನೆಯೆ ಅಥವಾ ಇದಕ್ಕೆ ಏನಾದರೂ ಅರ್ಥವಿದೆಯೆ? (  ಹೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಣಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ, ಬಳಕಾಡುತ್ತಿರುವ  ಮಿಡಿನಾಗರಗಳು ಮಿಂಚಿನ ಬಳ್ಳಿಗಳಾಗಿರಬಹುದೆ?)



ಭಾರತೀಯ ಪುರಾಣಗಳ ಮೇರೆಗೆ  ಹಾವುಗಳ ನೆಲೆ ಇರುವುದು ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ. ಕಡಲನೀರು ಉಗಿಯಾಗಿ ಮೇಲೆದ್ದು ಮೋಡಗಳಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಕುಣಿವ, ಮಣಿವ ಹಾಗು ಹೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಜಗಮಗಿಸುವ ಮಣಿಗಳಿರುವ ಹೆಡೆಯ ನಾಗಶಿಶುಗಳು. (ದೇವನಾಗದ ಹೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಣಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಪುರಾಣಕಲ್ಪನೆ).  ನಮ್ಮ ಶ್ರಾವಣಶಿಶುವು ಇಂತಹ ಕುಣಿವ, ಮಣಿವ ಹೆಡೆಯ ನಾಗಶಿಶುಗಳನ್ನು ಪಾತಾಳದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಆಗಸದಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಮೋಡಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೆ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿದೆಯೆ? ಅವರು ಇನ್ನೂ ಸಾಶಂಕರಾಗೇ ಇದ್ದಾರೆ. (ಈ ಮೋಡಗಳು ಧರೆಗೆ ಮಳೆಯನ್ನು ತಂದಾವೆಯೆ?) 


ಏಕೆ ಬಂದೆ? ಏನು ತಂದೆ?
ಹೇಳೊ ಹೇಳು ಶ್ರಾವಣಾ
ನೀನು ಬಂದ ಕಾರಣಾ.



ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆಮಲೆನಾಡಿನ ಸೆರಗುಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಘಟ್ಟದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ. ಸಾಧನಕೇರಿಯ ದಿಬ್ಬಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಪಡುವಣದಿಂದ ಬರುವ ಪರ್ಜನ್ಯವು ಮೂಡಣಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣಬಲ್ಲರು.


ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳ ಚಿನ್ನಾಟವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಸಮಯ, ಆನಂದಮಯಎಂದು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಅನಿಸುವುದು ಸಹಜವೇ. ನಮ್ಮ ತರಳ ಶ್ರಾವಣ ಬರುವಾಗ ನಿಸರ್ಗವೂ ಸಹ ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ಅವನ ಜೊತೆಗೆ ಚೆಲ್ಲಾಟವನ್ನು ಆಡುವುದೇ, ಅವನ ಜೊತೆಗೆ ಹಾಡುವುದೇ!

ಬನದ ಮನದ ಮೇಳವೆಲ್ಲ
ಸೋs ಎಂದು ಎಂದಿತು.
ಬಿದಿರ ಕೊಳಲ ನುಡಿಸಿತು
ಮಲೆಯ ಹೆಳಲ ಮುಡಿಸಿತು;
ಬಳ್ಳಿ ಮಾಡ ಬಾಗಿಸಿತ್ತು
ಗಿಡಗಳ ತಲೆದೂಗಿಸಿತ್ತು;
ಮರದ ಹನಿಯ ಮಣಿಗಳನ್ನ
ಅತ್ತ ಇತ್ತ ತೂರುತಾ
ಹಸಿರು ಮುರಿವ ತೊಂಗಲನ್ನು
ಕೆಳಗೆ ಮೇಲೆ ತೂಗುತಾ
ಬರುವ ನಿನ್ನ ಅಂದ ಚೆಂದ
ಸೂಸು ಸೊಗಸು ಆನಂದ.

ಶ್ರಾವಣಕುಮಾರನಿಗೆ ಪಡುವಣ ತಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಾಣಸಿಗುವುದು ಗೇರುಗಿಡಗಳ ತೋಟಗಳು. ಮಳೆಗಾಗಿ ಕಾತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಾಲುಸಾಲು ಗಿಡಗಳು ಶ್ರಾವಣಕುಮಾರನನ್ನುಸೋs’ ಎಂದು ಸ್ವಾಗತಿಸದೆ ಇರುವವೆ? ( ಸೋs ಎನ್ನುವ ಅನುರಣವು ಸೋಬಾನೆ ಗೀತದಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. (ಸೋಬಾನೆ = ಶೋಭನ. ಇದು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಶೋಭನ. ಸೃಷ್ಟಿ ಫಲವತಿಯಾಗುವ ಮುನ್-ಹೆಜ್ಜೆ.) ಗೇರು ಗಿಡಗಳ ಬಳಿಕ ಕಾಣುವುದು ದಟ್ಟವಾದ ಬಿದಿರು ಮಳೆ.   ಮಳೆಗಳ ನಡುವೆ ಗಾಳಿಯು ಹಾಯ್ದು ಹೋಗುವಾಗ ಕೊಳಲು ನುಡಿಸಿದಂತೆ ಕೇಳುವುದು. ಇದು ಶ್ರಾವಣಕುಮಾರನಿಗೆ ವನರಾಜಿ ನೀಡುವ ಸ್ವಾಗತಸಂಗೀತ.

ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಕರಾವಳಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಗೇರುಗಿಡಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಅವಕ್ಕೂ ಮೇಲಿರುವ ಬಿದಿರುಮಳೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಮಲೆನಾಡಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ, ಉದ್ದೋಉದ್ದನ್ನ ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳ ತಲೆಗಿರುವ ಎಲೆಗಳು ಹಾಗು ದಟ್ಟವಾದ ಅಡವಿಯ ಇತರ ಗಿಡಗಳು ಅವರಿಗೆ ಮಲೆಯ ಹೆರಳಿನಂತೆ ತೋರುತ್ತವೆ. ಶ್ರಾವಣಕುಮಾರನು ಈ ಹೆರಳನ್ನು ಸವರಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಈ ತೆಂಗಿನ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಹಬ್ಬಿದ ವೀಳ್ಯದೆಲೆಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೆಣೆದುಕೊಂಡು ಲತಾಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ಬಳ್ಳಿಮಾಡಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುತ್ತವೆಯಲ್ಲವೆ? ಅವುಗಳನ್ನು ಬಾಗಿಸುವುದು ಈ ಬಾಲನಿಗೆ ಒಂದು ಆಟ. ಆಬಳಿಕ ಅದಕ್ಕೂ ಮೇಲಿರುವ ಗಿಡಗಳು ಈ ರಾಜಕುಮಾರನಿಗೆ ತಲೆದೂಗುತ್ತವೆ. ಈ ಗಿಡಗಳಿಗೂ ಮೇಲೆ ಮರಗಳು ಬೆಳೆದಿರುತ್ತವೆ. ಅಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಶ್ರಾವಣಕುಮಾರನು ಹಾದು ಹೋಗುವಾಗ, ಮಳೆಯ ಹನಿಗಳನ್ನು ಈ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಒಸರಿ ಹೋಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಮರಗಳಲ್ಲಿ ತೂಗಾಡುತ್ತಿರುವ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಈ ಸುಕುಮಾರ ಅಲ್ಲಾಡಿಸುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಈತನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಇದೀಗ ಸುಕುಮಾರನ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆತನ ವೇಷಭೂಷಗಳು ಹೇಗಿವೆ?
                                          
ಗುಳ್ಳಗಂಜಿ ತೊಡವ ತೊಟ್ಟು
ಹಾವಸೆಯಾ ಉಡುಪನುಟ್ಟು
ನಗುವ ತುಟಿಯ ನನೆದ ಎದೆಯ
ತರಳ ನೀನು ಶ್ರಾವಣಾ,
ಅಳಲು ನಗಲು ತಡವೆ ಇಲ್ಲ
ಇದುವೆ ನಿನಗೆ ಆಟವೆಲ್ಲ
ಬಾರೊ ದಿವ್ಯ ಚಾರಣಾ
ತುಂಟ ಹುಡುಗ ಶ್ರಾವಣಾ.

ಆತ ತೊಟ್ಟಿದ್ದು ಗುಲಗಂಜಿಯ ಒಡವೆ. ಗುಲಗಂಜಿ ಎನ್ನುವುದು ಅತಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಒಂದು ಬೀಜ. ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಬೀಜದ ತಲೆಯ ಮೇಲೊಂದು ಕಪ್ಪು ಚಿಕ್ಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಗುಲಗಂಜಿ ದೊರೆಯುವುದು ಮಳೆಗಾಲದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ. ಇದು ಶ್ರಾವಣಕುಮಾರನು ತೊಡುವ ಒಡವೆ. ಇನ್ನು ಗುಲಗಂಜಿಯನ್ನು ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಗುಳ್ಳಗಂಜಿ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಗುಳ್ಳ ಎಂದರೆ ಕುಳ್ಳ ಅಥವಾ ಚಿಕ್ಕದಾದ. ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಬಂಗಾರವನ್ನು ತೂಕ ಮಾಡುವಾಗ ಗುಲಗಂಜಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನೋಡಿದಿರಾ, ಗುಲಗಂಜಿಗಿರುವ ಕಿಮ್ಮತ್ತು? (ಗುಲಗಂಜಿಯ ಬಗೆಗಿರುವ ಒಂದು ಜಾನಪದ ಒಗಟು ಹೀಗಿದೆ: ‘ಅಡಿವ್ಯಾಗಿರೋ ಗಿಡಗೋವಿಂದಾ, ನಿನಗ್ಯಾರಿಟ್ಟರೋ ಸಾದಿನ ಬಟ್ಟು?’)

ಇದೀಗ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ನಮ್ಮ ಸುಕುಮಾರನ ಉಡುಪಿನ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಳೆಗಾಲ ಸುರುವಾದಾಗ ನೆಲ ಹಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ನೀರು ನಿಂತಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹಾವಸೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಈ ನಮ್ಮಸುಕುಮಾರ ರಾಜಕುಮಾರ ತೊಟ್ಟಿದ್ದು ಹಾವಸೆಯ ಹಸಿರುಡುಪು.ಇನ್ನೂ ಶೈಶವದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಈತನ ನಗುವ ತುಟಿಗಳಿಂದ ಜೊಲ್ಲು ಒಸರಿ ಈತನ ಎದೆಯನ್ನು ನನೆಸುತ್ತಿದೆ.

ಕೂಸುಗಳನ್ನು ಆಡಿಸುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಕೂಸುಗಳು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಕ್ಕರೆ, ಮುಂದಿನ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಇವಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕಾರಣ ಬೇಕಿಲ್ಲ; ಇದೆಲ್ಲ ತರಳನ ಆಟ ಮಾತ್ರ. ನಿಸರ್ಗದ ಕ್ರಿಯೆಗಳೆಲ್ಲ ಆಟವಾಗಿರುವುದು ಯಾರಿಗೆ? ------- ದೇವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲವೆ? ಆದುದರಿಂದ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ತರಳನನ್ನುದಿವ್ಯ ಚಾರಣಾಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. (ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಸುತ್ತುಹಾಕುವ ಶ್ರಾವಣಕುಮಾರನು ದಿವ್ಯಚಾರಣನೇ ಅಲ್ಲವೆ?) ಬಾಲಕೃಷ್ಣನಂತೆ ಈ ಶ್ರಾವಣನೂ ತುಂಟ ಹುಡುಗನೇ! ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಭೂಮ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸುಕುಮಾರನ ಶ್ರಾವಣಪಥವನ್ನು ನಿರುಕಿಸಿದ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಇದೀಗ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪಥವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ನೀನು ನಡೆದ ಬಂದ ಮಾಸ
ಹೆಣ್ಗೆ  ತವರುಮನೆಯ ವಾಸ
ಬರಿಯ ಆಟ, ಬರಿಯ ಹಾಸ
ಮಧುಮಾಸಕು ಹಿರಿದದು
ಮಧುರಮಾಸ ಸರಿಯದು

ಆಷಾಢ ಮಾಸವನ್ನು ನವವಧುವು ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾಳೆ. ತವರು ಮನೆಯವರು ಪ್ರೀತಿಯ ಮಗಳಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಲು ಸಾಧ್ಯವೆ? ಅಲ್ಲಿ ಅವಳದು ಬರಿಯ ಆಟ, ಸಂತೋಷ ತುಂಬಿದ ಕುಣಿದಾಟ.  ಆದುದರಿಂದ ಇದು ಮಧುರಮಾಸ. ಮಧುರಮಾಸವು ಮಧುಮಾಸಕ್ಕಿಂತ ಅಂದರೆ ಚೈತ್ರಮಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು.ಅರ್ಥಾತ್, ಪತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಕಳೆದ ಶೃಂಗಾರಮಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು. ತವರುಮನೆಯ ಸುಖವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅನುಭವಿಸುವ ಸುಕಾಲ!

ಇದೀಗ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ದೃಷ್ಟಿಯು ಈ ಸುಕುಮಾರನನ್ನು ಪಡೆದ ಪುಣ್ಯವಂತ ತಂದೆ ತಾಯಿಯರ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ:

ಮೋಡಗವಿದ ಕಣ್ಣಿನವನು
ಮುದಿಯ  ತಂದೆ ಮುಗಿಲರಾಯ
ನಿನ್ನನ್ನೆ ಬಯಸಿದಾ
ಕಣ್ಣು ಕೆನ್ನೆ ತೊಯ್ಸಿದಾ.
ಬಿಸಿಲಹಣ್ಣ ತಿಂದು ಹೊತ್ತು
ಹೆತ್ತ ನಿನ್ನ ಭೂಮಿತಾಯಿ
ಪಾಪ, ನಿನ್ನ ನೆನಸಿತು
ಎದೆಯ ಸೆರಗು ನನೆಸಿತು
ಅಂತೆ ಬಂದೆ ಬಾರಣಾ 
ಬಾರೊ ಮಗುವೆ ಶ್ರಾವಣಾ!

ಶ್ರಾವಣಮಾಸವು ನೆಲ-ಮುಗಿಲುಗಳ ಒಲವಿನ ಫಲ ಎಂದು ಬೇಂದ್ರೆ ಮೊದಲ ನುಡಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈತನ ತಂದೆ ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದ ಇದ್ದಂತಹ ಆಕಾಶರಾಯ. ಅಂದ ಮೇಲೆ ಈತ ಮುದಿಯನೇ. ಅವನಿಗೆ ಬೇಂದ್ರೆಮೋಡಗಣ್ಣಿನವನುಎಂದು ಹೇಳುವಾಗಆತ ಕಣ್ಣು ಮಂಜಾದ ಮುದುಕಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆತನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮೋಡಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿವೆಎಂದೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈತ ಶ್ರಾವಣಕುಮಾರನನ್ನೇ ಬಯಸಿ, ಬಯಸಿ ಈತನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಹರಿದ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಈತನ ಕೆನ್ನೆಗಳು ಒದ್ದೆಯಾಗಿವೆ.  

ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಸಿಲಹಣ್ಣನ್ನು ತಿಂದು, ತನ್ನ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಕಡಲ ಬಿಸಿಆವಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಭೂಮಿತಾಯಿಯು ಶ್ರಾವಣನಿಗೆ ಜನ್ಮ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಆಕೆಯು ಈತನನ್ನು ನೆನೆದು, ಈತನಿಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳೆದೆಯ ಸೆರಗು ವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ ಒದ್ದೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರ ಮಮತೆಯು ಕರೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಶ್ರಾವಣನು ಸುಮ್ಮನಿರಲು ಸಾಧ್ಯವೆ? ಆದುದರಿಂದಲೇ ಆತ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತ ಬಂದು ಭೂಮಿಗೆ ತೆಕ್ಕೆ ಹಾಯುತ್ತಾನೆ

ಶ್ರಾವಣನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದ  ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಇದೀಗ ಅವನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದಾರೆ. ಭೂತಾಯಿಯ ಎದೆಯಾಳದ ಹಂಬಲವಾಗಿ ಅವಳಲ್ಲಿ ಅವಿತಿದ್ದ ಶ್ರಾವಣನು, ಆವಿಯಾಗಿ, ಮೇಲೆದ್ದು, ಮುಗಿಲರಾಯನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಘರೂಪವ ತಾಳಿ, ಮತ್ತೆ ಮಳೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂತಾಯಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ

ಈ ಕಾಣ್ಕೆ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಮನದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ. ಅದನ್ನು ಅರಿತ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಶ್ರಾವಣನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ:
 ಅಂತೆ ಬಂದೆ ಬಾರಣಾ, ಬಾರೊ ಮಗುವೆ ಶ್ರಾವಣಾ!’

(ಈ ಕವನವು ‘ನಾದಲೀಲೆ’ ಕವನಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರಾವಣನನ್ನು ಸುಕುಮಾರನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ತಮ್ಮ ‘ಶ್ರಾವಣಾ’ ಎನ್ನುವ ಕವನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾವಣವನ್ನು ಅಬ್ಬರದ ಭೈರವನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.)